Bếp gas hồng ngoại là gì? Ưu nhược điểm và cách chọn, sử dụng an toàn

Bếp gas hồng ngoại là loại bếp gas dùng đầu đốt bằng tấm gốm. Hỗn hợp gas và không khí được đốt ngay trên bề mặt tấm gốm để tạo nhiệt bức xạ hồng ngoại (nhiệt tỏa thẳng ra dạng tia, giống hơi nóng phả ra từ than hồng), thay cho ngọn lửa xanh của bếp gas thông thường. Ngày càng nhiều gia đình quan tâm đến dòng bếp này vì thiết kế hiện đại và lửa cháy ổn định. Trong bài viết dưới đây, Gas South sẽ cùng bạn tìm hiểu cấu tạo, ưu nhược điểm, tiêu chí chọn mua và cách sử dụng bếp gas hồng ngoại an toàn, hiệu quả.

Cận cảnh đầu đốt gốm của bếp gas hồng ngoại đang tỏa nhiệt

Đầu đốt bằng gốm là bộ phận đặc trưng của bếp gas hồng ngoại.

1. Bếp gas hồng ngoại là gì?

Bếp gas hồng ngoại dùng nhiên liệu khí gas (phổ biến là LPG, tức khí dầu mỏ hóa lỏng) nhưng có đầu đốt thiết kế riêng. Bếp không tạo ra ngọn lửa cao bao quanh đáy nồi. Thay vào đó, gas cháy trên bề mặt một tấm gốm có nhiều lỗ nhỏ, làm tấm gốm nóng đỏ. Nhiệt được truyền lên đáy dụng cụ nấu chủ yếu dưới dạng bức xạ hồng ngoại.

1.1. Cấu tạo của bếp gas hồng ngoại

Về cơ bản, bếp gas hồng ngoại có cấu tạo giống bếp gas thông thường, chỉ khác ở đầu đốt. Các bộ phận chính gồm:

Đầu đốt hồng ngoại: là tấm gốm chịu nhiệt có nhiều lỗ nhỏ li ti. Một số mẫu có thêm lưới kim loại chịu nhiệt phía trên để phân bổ nhiệt và bảo vệ bề mặt gốm.
Buồng trộn khí: nơi gas hòa trộn với không khí theo tỷ lệ phù hợp trước khi lên đầu đốt.
Van điều chỉnh và núm vặn: dùng để mở, khóa và điều chỉnh lượng gas cấp vào đầu đốt.
Hệ thống đánh lửa: tạo tia lửa để mồi cháy hỗn hợp gas khi bật bếp.
Thiết bị an toàn: nhiều dòng bếp có cảm biến nhiệt giúp tự ngắt gas khi lửa tắt.
Mặt bếp, thân bếp và kiềng bếp: thường làm từ kính chịu lực, inox hoặc thép tráng men.

1.2. Nguyên lý hoạt động của bếp gas hồng ngoại

Khi bạn vặn núm bếp, gas từ bình chứa đi qua van điều áp (bộ phận giảm áp suất gas từ bình xuống mức phù hợp cho bếp) và dây dẫn vào thân bếp. Tại buồng trộn, gas được hòa với không khí. Hỗn hợp này đi lên đầu đốt và được hệ thống đánh lửa mồi cháy.

Điểm khác biệt nằm ở quá trình cháy. Hỗn hợp gas cháy ngay trên hoặc sát bề mặt tấm gốm, nung tấm gốm nóng đến mức phát sáng đỏ. Tấm gốm khi đó phát ra bức xạ hồng ngoại truyền thẳng tới đáy nồi, chảo. Năng lượng bức xạ chuyển thành nhiệt khi chạm vào vật thể và làm nóng vật thể đó [1]. Nhờ vậy, nhiệt tập trung vào đáy dụng cụ nấu thay vì thoát ra xung quanh theo ngọn lửa.

1.3. Bếp gas hồng ngoại khác bếp gas thông thường như thế nào?

Tiêu chí	Bếp gas hồng ngoại	Bếp gas thông thường
Đầu đốt	Tấm gốm có nhiều lỗ nhỏ	Mâm chia lửa bằng đồng, gang hoặc hợp kim
Hình thức cháy	Cháy trên bề mặt tấm gốm, lửa ngắn, tấm gốm nóng đỏ	Ngọn lửa xanh phun ra từ các lỗ chia lửa
Cách truyền nhiệt	Chủ yếu bằng bức xạ hồng ngoại	Chủ yếu qua luồng khí nóng bốc lên từ ngọn lửa
Ảnh hưởng của gió	Ít bị ảnh hưởng hơn	Dễ bị gió làm lệch, tạt lửa
Vệ sinh	Cần thao tác nhẹ nhàng, tránh làm hỏng tấm gốm	Có thể tháo rời mâm chia lửa để vệ sinh
Giá thành	Thường cao hơn	Có nhiều mức giá

2. Ưu điểm của bếp gas hồng ngoại

2.1. Hiệu suất truyền nhiệt cao, giúp tiết kiệm gas

Trên bếp gas hồng ngoại, gas cháy sát bề mặt tấm gốm, làm tấm gốm nóng đỏ và truyền nhiệt chủ yếu bằng bức xạ lên đáy nồi, chảo. Nhiệt nhờ vậy tập trung vào dụng cụ nấu, hạn chế thất thoát ra không khí xung quanh như với ngọn lửa cao của bếp gas thông thường. Thức ăn có thể chín nhanh hơn và lượng gas tiêu thụ cũng được tiết kiệm hơn.

Để bếp phát huy hiệu quả, bạn nên lưu ý:

Dùng nồi, chảo có đáy phẳng và kích thước vừa với vùng đốt để nhiệt truyền đều.
Chỉnh lửa phù hợp với từng món, không để lửa lớn khi không cần thiết.
Vệ sinh tấm gốm thường xuyên để gas cháy đều trên toàn bộ bề mặt đầu đốt.

2.2. Ngọn lửa ổn định, ít bị gió tác động

Ở bếp gas thông thường, gió dễ làm lệch ngọn lửa khiến nhiệt không tới được đáy nồi, thậm chí làm tắt lửa. Ở bếp gas hồng ngoại, gas cháy sát bề mặt tấm gốm nên ít bị gió tạt hơn. Tuy nhiên, gió mạnh vẫn có thể làm thất thoát bớt nhiệt, khiến bếp đun kém hiệu quả hơn [1]. Vì vậy, bạn vẫn nên đặt bếp ở chỗ không bị gió lùa trực tiếp.

2.3. Thiết kế thẩm mỹ, phù hợp gian bếp hiện đại

Phần lớn các mẫu bếp gas hồng ngoại hiện nay có mặt kính phẳng, đường nét gọn gàng, dễ đi cùng tủ bếp và các thiết bị nhà bếp khác. Ánh đỏ của tấm gốm khi bếp hoạt động cũng tạo cảm giác hiện đại cho không gian nấu nướng.

3. Nhược điểm của bếp gas hồng ngoại

3.1. Đầu đốt dễ bám bẩn, cần bảo dưỡng thường xuyên

Tấm gốm có nhiều lỗ nhỏ nên dễ bị dầu mỡ, nước canh hoặc thức ăn tràn làm bít lỗ. Khi lỗ gốm bị tắc, gas cháy không đều: tấm gốm đỏ không đồng đều hoặc bếp khó bắt lửa. Tấm gốm cũng khá nhạy cảm với va đập và thay đổi nhiệt đột ngột. Bạn cần vệ sinh đúng cách và kiểm tra bếp định kỳ.

3.2. Giá thành cao hơn bếp gas thông thường

Đầu đốt dùng vật liệu và công nghệ riêng, nên bếp gas hồng ngoại thường đắt hơn bếp gas thông thường cùng tầm giá. Bạn cũng nên tính đến chi phí thay tấm gốm hoặc đầu đốt khi bị hỏng.

3.3. Dễ cháy khét thức ăn nếu chưa quen điều chỉnh lửa

Nhiệt từ đầu đốt hồng ngoại tập trung mạnh vào đáy nồi, chảo. Nếu vẫn để lửa lớn như khi dùng bếp gas thông thường, thức ăn có thể nhanh bị cháy khét. Khi mới dùng, bạn nên bắt đầu với lửa vừa và nhỏ, rồi chỉnh dần cho phù hợp với từng món.

4. Có nên mua bếp gas hồng ngoại không?

Bếp gas hồng ngoại phù hợp với những trường hợp sau:

Gia đình thường nấu các món cần nhiệt ổn định như chiên, xào, nướng.
Gian bếp hay có gió lùa.
Người dùng ưu tiên thiết kế hiện đại.

Bếp gas thông thường có thể phù hợp hơn nếu gia đình ít nấu ăn, có ngân sách hạn chế hoặc khó vệ sinh, bảo dưỡng thường xuyên.

Nếu muốn dung hòa, bạn có thể chọn bếp có đầu đốt kết hợp, gồm cả vòng lửa hồng ngoại và vòng lửa xanh truyền thống. Dù chọn loại nào, bếp cũng cần đạt chất lượng, được lắp đặt đúng kỹ thuật và dùng nguồn gas đảm bảo chất lượng.

Bếp gas hồng ngoại được bố trí trên bàn bếp gia đình

Lựa chọn bếp gas hồng ngoại cần cân nhắc nhu cầu nấu nướng, chi phí và khả năng vệ sinh đầu đốt.

5. Tiêu chí chọn mua bếp gas hồng ngoại phù hợp

5.1. Loại đầu đốt (hồng ngoại toàn phần hoặc kết hợp)

Hồng ngoại toàn phần: toàn bộ đầu đốt là tấm gốm hồng ngoại. Phù hợp với người muốn nhiệt tập trung và ít bị gió ảnh hưởng.
Hồng ngoại kết hợp: thường có vòng lửa hồng ngoại ở giữa và vòng lửa xanh bên ngoài (hoặc ngược lại). Loại này linh hoạt hơn khi nấu nhiều món và dễ làm quen với người đã dùng bếp gas thông thường.

5.2. Chất liệu mặt bếp

Mặt kính chịu lực, chịu nhiệt: đẹp, dễ lau chùi. Cần tránh va đập mạnh và không đặt vật nặng lên mặt kính.
Mặt inox: bền, chịu va đập tốt, hợp với gian bếp nấu thường xuyên. Mặt inox dễ bị xước, ố nếu không vệ sinh kỹ.
Mặt thép tráng men: chịu nhiệt tốt, dễ vệ sinh. Nên chọn loại có lớp men đều, không bong tróc.

5.3. Hệ thống đánh lửa

Đánh lửa cơ (magneto): tạo tia lửa khi xoay núm, không cần pin, bền.
Đánh lửa điện tử (dùng pin): bắt lửa nhạy, thao tác nhẹ nhưng phải thay pin định kỳ.

Nếu cửa hàng cho phép, bạn nên bật thử bếp trước khi mua để kiểm tra độ nhạy của hệ thống đánh lửa.

5.4. Tính năng an toàn (tự ngắt gas khi tắt lửa)

Tính năng tự ngắt gas thường dựa vào cảm biến nhiệt (thermocouple). Khi lửa còn cháy, cảm biến nóng lên và giữ van gas mở. Khi lửa tắt, cảm biến nguội đi và van tự đóng lại, không để gas tiếp tục thoát ra [2]. Bạn nên ưu tiên tính năng này, nhất là khi trong nhà có trẻ nhỏ hoặc người lớn tuổi. Bạn cũng có thể xem thêm các tính năng khác như khóa an toàn núm vặn (nếu có).

5.5. Chính sách bảo hành và chứng nhận chất lượng

Bếp gas là thiết bị dùng hằng ngày và liên quan trực tiếp đến an toàn trong gia đình. Vì vậy, khi chọn mua bếp gas hồng ngoại, bạn nên xem kỹ nguồn gốc sản phẩm và chính sách bảo hành, hỗ trợ sau bán hàng chứ không chỉ quan tâm đến giá bán. Một số điểm cần lưu ý:

Nguồn gốc xuất xứ rõ ràng: sản phẩm có đủ thông tin về nhà sản xuất hoặc đơn vị nhập khẩu, phân phối, kèm sách hướng dẫn sử dụng bằng tiếng Việt.
Giấy tờ đi kèm đầy đủ: hỏi người bán các giấy tờ về chất lượng sản phẩm mà nhà sản xuất hoặc nhà phân phối cung cấp. Không nên mua sản phẩm trôi nổi, không rõ thông tin.
Thời gian và phạm vi bảo hành: xem bếp được bảo hành bao lâu và những bộ phận nào nằm trong phạm vi bảo hành. Nên hỏi kỹ về đầu đốt hồng ngoại, mặt bếp và hệ thống đánh lửa.
Điều kiện bảo hành: tìm hiểu những trường hợp không được bảo hành, ví dụ hư hỏng do va đập hoặc do sử dụng, vệ sinh sai hướng dẫn. Như vậy bạn sẽ chủ động hơn trong quá trình sử dụng.
Linh kiện thay thế và địa điểm bảo hành: ưu tiên sản phẩm dễ tìm linh kiện thay thế, nhất là tấm gốm của đầu đốt, và có điểm bảo hành thuận tiện gần nơi bạn sống.

Bạn nên giữ lại phiếu bảo hành và hóa đơn mua hàng. Khi bếp gặp sự cố, việc yêu cầu hỗ trợ sẽ nhanh chóng và thuận lợi hơn.

6. Hướng dẫn sử dụng và vệ sinh bếp gas hồng ngoại an toàn

6.1. Lắp đặt và kết nối bếp với bình gas đúng cách

Đặt bếp trên mặt phẳng chắc chắn, ở nơi thông thoáng nhưng không bị gió lùa trực tiếp.
Đặt bình gas đứng thẳng, ở nơi khô ráo, thông thoáng, xa nguồn nhiệt và thiết bị điện.
Dùng van điều áp và dây dẫn gas chuyên dụng. Siết chặt kẹp tại các điểm nối. Không để dây bị gập, xoắn hoặc đi qua vùng nhiệt cao.
Kiểm tra rò rỉ tại các mối nối sau khi lắp đặt và trước lần sử dụng đầu tiên.
Nếu chưa có kinh nghiệm, nên nhờ đại lý gas hoặc kỹ thuật viên có chuyên môn lắp đặt giúp.

6.2. Cách vệ sinh đầu đốt hồng ngoại

Vệ sinh bề mặt bếp gas hồng ngoại sau khi bếp đã nguội

Chỉ vệ sinh khi bếp đã nguội và thực hiện theo hướng dẫn của nhà sản xuất.

Khóa van bình gas, tắt bếp và đợi bếp nguội hoàn toàn trước khi vệ sinh.
Dùng bàn chải lông mềm hoặc khăn khô để làm sạch bụi bẩn, thức ăn bám trên tấm gốm. Không cạy hoặc chà bằng vật cứng.
Không ngâm hoặc xối nước trực tiếp lên tấm gốm. Nếu lỡ làm ướt, hãy để đầu đốt khô hoàn toàn rồi mới bật lại.
Lau mặt bếp, kiềng bếp bằng khăn mềm và chất tẩy rửa phù hợp với chất liệu.
Làm theo hướng dẫn vệ sinh trong sách hướng dẫn của nhà sản xuất, vì đầu đốt của mỗi mẫu bếp có thể khác nhau.

6.3. Kiểm tra rò rỉ gas định kỳ

LPG nặng hơn không khí nên khi rò rỉ thường tích tụ ở chỗ thấp, kín gió. LPG nguyên chất không có mùi, nhưng được pha thêm chất tạo mùi đặc trưng (Mercaptan) để người dùng dễ nhận biết khi rò rỉ [3]. Vì vậy, bạn nên:

Định kỳ thoa nước xà phòng lên van bình, van điều áp, dây dẫn và các mối nối. Nếu thấy bọt khí nổi lên nghĩa là đang bị rò rỉ.
Kiểm tra dây dẫn gas và thay mới khi dây có dấu hiệu nứt, chai cứng hoặc đã hết hạn dùng theo khuyến cáo.
Khi ngửi thấy mùi gas: khóa ngay van bình gas, không bật/tắt thiết bị điện, không tạo tia lửa, mở cửa cho thông thoáng. Sau đó liên hệ đại lý hoặc đơn vị chuyên môn để được hỗ trợ.

7. Lựa chọn nguồn gas LPG chất lượng cho bếp gas hồng ngoại

Ngoài chất lượng bếp, nguồn gas cũng ảnh hưởng đến quá trình cháy và độ an toàn khi đun nấu. Bạn nên mua gas tại đại lý, cửa hàng uy tín. Khi nhận bình, hãy kiểm tra vỏ bình còn nguyên vẹn, có niêm phong và nhãn mác rõ ràng.

Gas South hiện cung cấp LPG chai dân dụng với 06 nhãn hiệu: Gas Dầu Khí, VT Gas, A Gas, Đặng Phước Gas, JP Gas và Đăk Gas. Các sản phẩm được phân phối rộng khắp từ Cà Mau đến Nghệ An [4]. Với phương châm hoạt động “An toàn - Chất lượng - Hiệu quả” [4], Gas South mong muốn đồng hành cùng các gia đình Việt để sử dụng bếp gas hồng ngoại nói riêng và các thiết bị gas nói chung một cách an toàn, tiện lợi.

Bếp gas hồng ngoại có nhiều điểm cộng: nhiệt tập trung, ít bị gió ảnh hưởng và thiết kế hiện đại. Đổi lại, người dùng cần chú ý vệ sinh, bảo dưỡng và làm quen với cách chỉnh lửa. Để dùng bếp gas hồng ngoại an toàn, hãy chọn bếp có tính năng tự ngắt gas, lắp đặt đúng kỹ thuật, kiểm tra rò rỉ định kỳ và dùng nguồn gas LPG chất lượng.

Trụ sở chính: Lầu 4, PetroVietnam Tower, Số 1-5 Lê Duẩn, Phường Sài Gòn, TP. Hồ Chí Minh
Hotline: 028.3910.0108 - 028.3910.0324
Email: lienhe@pgs.com.vn
Fanpage: https://www.facebook.com/GasSouthJSC
OA Zalo: https://zalo.me/gassouth18006776