Khí Tự Nhiên Và Khí Đốt Có Giống Nhau Không?

Khí tự nhiên và khí đốt có giống nhau không là thắc mắc phổ biến khi nhiều người vẫn sử dụng hai khái niệm này thay thế cho nhau. Thực tế, khí tự nhiên là một loại khí đốt cụ thể, còn khí đốt là khái niệm rộng hơn, bao gồm LPG, CNG, LNG và các nhiên liệu khí khác. Gas South sẽ giúp bạn phân biệt rõ nguồn gốc, thành phần và ứng dụng của từng loại.

1. Khí tự nhiên là gì?

Khí tự nhiên (hay khí thiên nhiên) là một loại nhiên liệu hóa thạch, hình thành từ quá trình phân hủy các lớp chất hữu cơ - chủ yếu là vi sinh vật biển - dưới điều kiện yếm khí, nhiệt độ và áp suất cao trong lòng đất suốt hàng triệu năm (1). Trong thực tế, khí tự nhiên tồn tại dưới dạng mỏ - có thể nằm cùng với mỏ dầu hoặc trong mỏ khí riêng biệt - thường được tìm thấy nhiều nhất ở khu vực thềm lục địa và một phần trong đất liền.

Về thành phần hóa học, khí tự nhiên là hỗn hợp các hydrocarbon mà chủ yếu là metan (CH4), thường chiếm 70–90% thể tích, cùng với một lượng nhỏ etan (C2H6), propan (C3H8), butan (C4H10) và một số tạp chất không phải hydrocarbon như CO2, nitơ, hơi nước. Ở trạng thái nguyên chất, khí tự nhiên không màu, không mùi; mùi “khí gas” đặc trưng mà mọi người vẫn ngửi thấy thực chất đến từ chất tạo mùi được bổ sung có chủ đích trong quá trình xử lý, nhằm giúp phát hiện rò rỉ bằng khứu giác.

Cùng với than đá và dầu mỏ, khí tự nhiên được xếp vào nhóm nhiên liệu hóa thạch - nguồn năng lượng không tái tạo, hình thành qua quá trình địa chất kéo dài hàng triệu năm và hiện đáp ứng khoảng 1/4 nhu cầu năng lượng của thế giới (2).

2. Khí đốt là gì?

“Khí đốt” là một từ bao trùm, chỉ chung bất kỳ chất khí nào có khả năng cháy và được dùng làm nhiên liệu đốt - có thể lấy trực tiếp từ mỏ hoặc điều chế ra (9). Đây là điểm khác biệt quan trọng so với “khí thiên nhiên”: trong khi khí thiên nhiên chỉ một loại khí cụ thể, thì “khí đốt” có thể bao gồm nhiều loại khí khác nhau (9).

Cụ thể, dưới danh mục “khí đốt” thường bao gồm các loại phổ biến như khí đốt tự nhiên, LPG, CNG và LNG (10) - mỗi loại có nguồn gốc, thành phần hóa học khác nhau, nhưng đều được xếp chung vào nhóm nhiên liệu khí đốt vì cùng có đặc tính cháy được và dùng để đốt.

Trong một số ngữ cảnh đời sống, “khí đốt” được dùng rút gọn để chỉ “khí đốt tự nhiên”; tuy nhiên, cách dùng này không nên được xem là đồng nghĩa tuyệt đối với khí tự nhiên/khí thiên nhiên (11).

3. Khí tự nhiên và khí đốt có giống nhau không?

3.1. Điểm giống nhau

Khí tự nhiên là một loại cụ thể nằm trong danh mục “khí đốt” nói chung - cụ thể là “khí đốt tự nhiên”. Vì vậy, khi từ “khí đốt” được dùng rõ ràng với nghĩa “khí đốt tự nhiên”, hai cách gọi này có thể chỉ cùng một loại nhiên liệu và cùng có các đặc điểm:

Đều là chất khí có khả năng cháy, dùng làm nhiên liệu đốt cho sinh hoạt, công nghiệp và phát điện.
Đều có nguồn gốc từ quá trình phân hủy vật chất hữu cơ qua hàng triệu năm dưới lòng đất.
Đều là nhiên liệu hóa thạch, không tái tạo được trong thời gian ngắn.
Đều thuộc nhóm khoáng sản nhiên liệu - năng lượng.

3.2. Điểm khác nhau

Tuy nhiên, xét đầy đủ thì “khí đốt” và “khí tự nhiên” không phải là hai từ đồng nghĩa tuyệt đối, mà là quan hệ giữa một danh mục chung và một thành viên cụ thể nằm trong danh mục đó. “Khí tự nhiên” chỉ một loại khí duy nhất, với nguồn gốc cố định là khai thác trực tiếp từ mỏ khí hoặc mỏ dầu, và thành phần luôn chủ yếu là metan. Trong khi đó, “khí đốt” là khái niệm rộng hơn, có thể lấy từ mỏ hoặc điều chế ra, và bao gồm nhiều loại khí khác nhau về thành phần - ví dụ LPG (chủ yếu propan, butan) cũng là một loại khí đốt, dù không phải khí tự nhiên.

Nói cách khác: mọi khí tự nhiên đều có thể gọi là khí đốt (cụ thể là khí đốt tự nhiên), nhưng không phải mọi khí đốt đều là khí tự nhiên - vì LPG cũng là một loại khí đốt phổ biến nhưng lại có nguồn gốc và thành phần hoàn toàn khác khí tự nhiên.

Khí tự nhiên và khí đốt đều dùng làm nhiên liệu đốt cho sinh hoạt, công nghiệp và phát điện.

4. Phân biệt khí tự nhiên với LPG, LNG, CNG

Áp dụng đúng khung lý giải ở trên, có thể phân biệt rõ bốn khái niệm hay bị nhầm lẫn như sau (6, 7):

Khí tự nhiên (khí đốt tự nhiên): khí khai thác trực tiếp từ mỏ, thành phần chủ yếu metan.
CNG (khí thiên nhiên nén): chính là khí tự nhiên, chỉ khác ở chỗ được nén ở áp suất cao (khoảng 200–250 bar) để dễ vận chuyển. Vì bản chất vẫn là khí tự nhiên nên CNG cũng thuộc danh mục “khí đốt” - cụ thể là khí đốt tự nhiên ở dạng nén.
LNG (khí thiên nhiên hóa lỏng): cũng chính là khí tự nhiên, được làm lạnh sâu đến khoảng -162°C để hóa lỏng, giảm thể tích khoảng 600 lần so với dạng khí. Tương tự CNG, LNG vẫn là khí tự nhiên/khí đốt tự nhiên, chỉ khác ở trạng thái vật lý (lỏng thay vì khí).
LPG (khí dầu mỏ hóa lỏng): không phải khí tự nhiên mà là hỗn hợp propan, butan tách ra từ quá trình xử lý khí tự nhiên hoặc lọc dầu thô. LPG vẫn thuộc danh mục “khí đốt” nói chung, nhưng khác hẳn khí tự nhiên về nguồn gốc và thành phần.

Tóm lại: CNG và LNG là hai dạng lưu trữ, vận chuyển của khí tự nhiên - CNG vẫn ở trạng thái khí nhưng được nén ở áp suất cao, còn LNG ở trạng thái lỏng sau khi được làm lạnh sâu; LPG là một loại khí đốt khác và không nên nhầm với “khí tự nhiên hóa lỏng”.

5. Ứng dụng của khí tự nhiên/khí đốt trong đời sống và công nghiệp

Nhờ đặc tính cháy sạch, hiệu suất nhiệt cao và ít phát thải hơn than đá, dầu mỏ, khí tự nhiên cùng các sản phẩm chế biến từ nó (CNG, LNG, LPG) được ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực (8, 1):

Dân dụng: đun nấu, sưởi ấm, đun nước nóng qua hệ thống khí gas hoặc bình gas tại các hộ gia đình.
Thương mại: nhà hàng, khách sạn, bếp ăn tập thể quy mô lớn sử dụng hệ thống gas công nghiệp thay vì bình gas nhỏ lẻ.
Công nghiệp sản xuất: nhiên liệu cho lò hơi, lò nung trong các ngành sản xuất gạch men, gốm sứ, thủy tinh, chế biến thực phẩm, luyện kim, dệt nhuộm.
Phát điện: nhiên liệu cho các nhà máy nhiệt điện tua bin khí, phát thải khí nhà kính thấp hơn đáng kể so với than đá và dầu.
Giao thông vận tải: nhiên liệu thay thế xăng, dầu diesel cho xe buýt, xe tải thông qua công nghệ CNG, giúp giảm chi phí nhiên liệu và khí thải.
Hóa dầu: nguyên liệu đầu vào quan trọng cho ngành hóa chất, sản xuất phân bón, nhựa, methanol.

Là đơn vị hoạt động trong lĩnh vực kinh doanh khí LPG, CNG, LNG, Gas South cung cấp đa dạng các sản phẩm khí phục vụ nhu cầu dân dụng, thương mại và công nghiệp trên khắp cả nước, với hệ thống trạm nạp, kho chứa và mạng lưới phân phối trải dài từ Cà Mau đến Nghệ An, đáp ứng đầy đủ nhu cầu sử dụng khí đốt của khách hàng ở mọi quy mô.

Khí tự nhiên phục vụ sản xuất công nghiệp và sinh hoạt

6. Gas South - Đơn vị cung cấp khí thiên nhiên uy tín tại Việt Nam

Gas South cung cấp LPG, CNG và LNG cho khách hàng dân dụng, thương mại, giao thông và công nghiệp. Với hệ thống kho chứa, trạm nạp và mạng lưới phân phối rộng, doanh nghiệp chú trọng an toàn, chất lượng, nguồn cung ổn định và tư vấn giải pháp khí phù hợp với từng nhu cầu sử dụng.

7. Câu hỏi thường gặp (FAQ)

7.1. Khí đốt có phải là khí gas (LPG) không?

Không hoàn toàn. Khí đốt là khái niệm chung cho các loại khí có khả năng cháy, còn khí gas trong đời sống thường dùng để chỉ LPG - hỗn hợp propan và butan được hóa lỏng.

7.2. Khí thiên nhiên và khí tự nhiên có phải là một không?

Có. Khí thiên nhiên và khí tự nhiên là hai cách gọi của cùng một loại nhiên liệu hóa thạch, có thành phần chủ yếu là metan.

7.3. LPG có phải là một loại khí tự nhiên không?

Không. LPG không phải khí tự nhiên mà là hỗn hợp propan và butan thu được từ quá trình xử lý khí tự nhiên hoặc lọc dầu. Tuy vậy, LPG vẫn thuộc nhóm khí đốt.

Tóm lại, khí tự nhiên là một loại khí đốt cụ thể, còn khí đốt là khái niệm rộng hơn, bao gồm khí tự nhiên, LPG, CNG, LNG và một số nhiên liệu khí khác. CNG và LNG là các dạng lưu trữ, vận chuyển của khí tự nhiên, trong khi LPG có thành phần và nguồn gốc khác. Việc phân biệt đúng các khái niệm giúp người dùng lựa chọn nhiên liệu phù hợp với nhu cầu dân dụng, thương mại, công nghiệp và giao thông vận tải.

Thông tin liên hệ Gas South:

Trụ sở chính: Lầu 4, PetroVietnam Tower, Số 1-5 Lê Duẩn, Phường Sài Gòn, TP. Hồ Chí Minh
Hotline: 028.3910.0108 - 028.3910.0324
Email: lienhe@pgs.com.vn
Fanpage: https://www.facebook.com/GasSouthJSC
OA Zalo: https://zalo.me/gassouth18006776