LPG lạnh là gì? Quy trình sản xuất và ứng dụng

LPG lạnh là khí dầu mỏ hóa lỏng LPG được đưa về thể lỏng bằng cách làm lạnh sâu ở áp suất gần với áp suất khí quyển, thay vì tăng áp ở nhiệt độ thường như cách phổ biến. Bài viết dưới đây, Gas South sẽ giúp bạn hiểu quy trình tạo ra LPG lạnh, nguồn cung tại Việt Nam và những ứng dụng thực tế của loại khí này.

1. LPG lạnh là gì?

Theo Nghị định 87/2018/NĐ-CP, khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG) là sản phẩm hydrocacbon có nguồn gốc dầu mỏ với thành phần chính là propan (C₃H₈) hoặc butan (C₄H₁₀); ở nhiệt độ và áp suất bình thường LPG ở thể khí, và khí được nén đến một áp suất nhất định hoặc làm lạnh đến một nhiệt độ nhất định để chuyển sang thể lỏng [1]. Đây chính là gốc của hai cách hóa lỏng LPG: tăng áp ở nhiệt độ thường (LPG định áp) hoặc làm lạnh ở áp suất gần khí quyển (LPG lạnh) [2].

Ở áp suất khí quyển, butan sôi ở khoảng -0,5°C còn propan sôi ở khoảng -42°C [3]. Vì vậy, để giữ LPG (đặc biệt là propan) ở thể lỏng mà không cần bồn chịu áp lực cao, người ta phải làm lạnh sâu khí đến gần các mức nhiệt độ sôi này - đây là nguyên lý cốt lõi khi trả lời câu hỏi LPG lạnh là gì.

nguyen-ly-hoa-long-lpg-lanh

LPG chuyển sang thể lỏng khi được làm lạnh đến gần nhiệt độ sôi của propan và butan ở áp suất gần khí quyển.

2. Quy trình tạo và tồn trữ LPG lạnh

2.1. Thu hồi LPG từ khí tự nhiên hoặc dầu mỏ

Khí hóa lỏng LPG được thu hồi qua hai con đường: tách từ khí tự nhiên tại các nhà máy xử lý khí, hoặc tách trong quá trình lọc dầu thô tại các nhà máy lọc dầu, với thành phần chính vẫn là propan và butan [4][5].

2.2. Xử lý và kiểm soát chất lượng LPG

Sau khi thu hồi, hỗn hợp khí được loại bỏ nước, H₂S và tạp chất rắn để đạt tiêu chuẩn chất lượng, sau đó tách riêng propan, butan bằng các kỹ thuật hấp thụ, nén hoặc làm lạnh từng bậc, thu được khí có độ tinh khiết khoảng 96-98% trước khi pha trộn theo tỷ lệ phù hợp mục đích sử dụng [5][6].

2.3. Làm lạnh LPG

Đây là bước phân biệt LPG lạnh với LPG định áp: thay vì nén khí ở nhiệt độ thường, khí được làm lạnh sâu để hóa lỏng ở áp suất gần khí quyển. Cách làm này giúp giảm áp lực lên thành bồn chứa, phù hợp khi cần tồn trữ hoặc vận chuyển khối lượng lớn.

2.4. Tồn trữ và vận chuyển LPG lạnh bằng kho, bồn hoặc tàu chuyên dụng

LPG lạnh được giữ trong bồn cách nhiệt có hệ thống duy trì nhiệt độ thấp, khác với bồn định áp dạng hình trụ/cầu chịu lực dùng phổ biến ở khâu phân phối nội địa. Với vận chuyển đường dài, khối lượng lớn, LPG lạnh thường được chở bằng tàu chuyên dụng do tiết kiệm chi phí bồn chứa hơn so với dùng bồn chịu áp cùng dung tích.

3. LPG lạnh tại Việt Nam lấy từ đâu?

3.1. Nguồn LPG lạnh nhập khẩu vào Việt Nam

Bên cạnh nguồn sản xuất trong nước, Việt Nam vẫn nhập khẩu thêm LPG mỗi năm từ các thị trường như Thái Lan, Malaysia, Singapore, Trung Quốc và khu vực Trung Đông [6].

3.2. Các kho cảng và hệ thống tiếp nhận LPG lạnh tại Việt Nam

LPG lạnh nhập khẩu thường được tiếp nhận qua các cảng và kho chuyên dụng có hệ thống bồn lạnh cách nhiệt, sau đó có thể được xử lý để chuyển sang dạng LPG định áp phù hợp cho khâu phân phối bằng bồn, chai.

kho-cang-tiep-nhan-lpg-lanh-viet-nam

LPG lạnh nhập khẩu được tiếp nhận tại cảng chuyên dụng và lưu trữ trong bồn cách nhiệt trước khi phân phối.

4. Ứng dụng của LPG lạnh sau khi tiếp nhận

4.1. LPG dùng trong sản xuất công nghiệp

LPG được dùng làm nhiên liệu cho sấy, nung, hàn, đốt trong nhiều ngành sản xuất, đồng thời là nguyên liệu đầu vào cho một số ngành hóa chất [8].

4.2. LPG dùng trong thương mại và dân dụng

Ở quy mô nhỏ hơn, LPG phổ biến trong nấu ăn, sưởi ấm tại hộ gia đình, nhà hàng, khách sạn nhờ khả năng cháy sạch, ít phát sinh tạp chất [8].

4.3. LPG dùng cho hệ thống gas bồn và trạm cấp khí

Với khách hàng công nghiệp có nhu cầu sử dụng lớn, LPG thường được cấp qua hệ thống gas bồn và trạm cấp khí thay vì bình gas dân dụng, giúp chủ động nguồn cung và tối ưu vận hành.

ung-dung-lpg-trong-cong-nghiep-va-dan-dung

LPG được sử dụng cho lò nung, sấy, hàn, nhà hàng, hộ gia đình và hệ thống gas bồn.

5. LPG lạnh khác gì LPG định áp và khí LNG?

LPG định áp: hóa lỏng bằng tăng áp suất ở nhiệt độ thường, thiết kế bồn với áp suất không nhỏ hơn khoảng 1,7 MPa theo tiêu chuẩn hiện hành [7]; đây là dạng phổ biến ở khâu phân phối, bình gas dân dụng tại Việt Nam.
LPG lạnh: hóa lỏng bằng làm lạnh sâu (gần mức nhiệt sôi của propan/butan) ở áp suất gần khí quyển [2][3], thường dùng cho tồn trữ, vận chuyển khối lượng lớn.
LNG: là khí thiên nhiên hóa lỏng, thành phần chính là metan, khác hẳn về bản chất hóa học so với LPG, được làm lạnh sâu hơn nhiều - ở mức nhiệt độ thấp hơn đáng kể so với LPG lạnh - để hóa lỏng ở áp suất gần khí quyển [8].

6. Gas South - Đơn vị cung cấp LPG/CNG/LNG tại Việt Nam

Gas South (PGS) là doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực kinh doanh LPG, CNG, LNG tại Việt Nam, với các sản phẩm LPG chai qua các thương hiệu Gas Dầu Khí, VT Gas, A Gas, Đăk Gas, JP Gas, Đặng Phước Gas, cùng dịch vụ LPG bồn cho khách hàng công nghiệp [4].

Tóm lại, LPG lạnh là một dạng tồn tại của khí dầu mỏ hóa lỏng, được tạo ra bằng phương pháp làm lạnh thay vì tăng áp, phù hợp cho tồn trữ và vận chuyển khối lượng lớn. Hiểu rõ LPG lạnh là gì và quy trình đứng sau nó giúp doanh nghiệp lựa chọn giải pháp cung ứng khí phù hợp nhu cầu sử dụng thực tế.

Trụ sở chính: Lầu 4, PetroVietnam Tower, Số 1-5 Lê Duẩn, Phường Sài Gòn, TP. Hồ Chí Minh
Hotline: 028.3910.0108 - 028.3910.0324
Email: lienhe@pgs.com.vn
Fanpage: https://www.facebook.com/GasSouthJSC
OA Zalo: https://zalo.me/gassouth18006776